Afvallen lukt niet? Zo doorbreek je het patroon!

Waarom lukt afvallen steeds niet?

Om af te vallen moet je lichaam over langere tijd meer energie verbruiken dan het binnenkrijgt. Op papier klinkt dat overzichtelijk. In het dagelijks leven spelen alleen veel meer factoren mee.

Denk bijvoorbeeld aan:

• gewoontes die je jarenlang automatisch hebt uitgevoerd;
• eten uit verveling, stress of emotie;
• onregelmatige werkdagen of weinig structuur;
• sociale momenten waarop je anders eet of drinkt;
• weinig beweging gedurende de dag;
• te grote veranderingen in één keer;
• verwachtingen die moeilijk vol te houden zijn;
• terugvallen in oude patronen zodra de motivatie afneemt.

Daarom kun je heel goed weten wat een gezonde keuze is en het toch lastig vinden om die keuze iedere dag opnieuw te maken.

Als verschillende afvalpogingen steeds hetzelfde patroon volgen, kan het nuttiger zijn om te onderzoeken waarom je terugvalt dan om opnieuw een ander dieet te proberen.

Steeds opnieuw beginnen met een dieet werkt vaak niet

Een streng voedingsschema kan tijdelijk duidelijkheid geven. Je weet precies wat je wel en niet mag eten en ziet mogelijk snel resultaat.

De vraag is alleen: kun je op deze manier blijven eten wanneer het gewone leven weer de overhand krijgt?

Een verjaardag, vakantie, drukke werkweek of slechte nacht kan genoeg zijn om van een streng schema af te wijken. Wanneer een dieet weinig ruimte laat voor zulke situaties, wordt de stap terug naar oude gewoontes klein. Strenge en moeilijk vol te houden diëten vergroten daardoor de kans dat iemand na verloop van tijd weer terugvalt in het eerdere eetpatroon.

Blijvend afvallen vraagt daarom om meer dan een tijdelijk voedingsschema. Het vraagt om gewoontes die onderdeel kunnen worden van jouw normale leven.

Blijvend afvallen begint bij gedrag dat je kunt volhouden

Stel dat je iedere avond op de bank iets lekkers pakt. Je kunt jezelf verbieden om na acht uur nog te eten. Je kunt ook onderzoeken waarom dat eetmoment iedere avond ontstaat.

Heb je daadwerkelijk honger? Is het ontspanning na een drukke dag? Pak je automatisch iets zodra de televisie aangaat? Ligt eten binnen handbereik? Of is het simpelweg een gewoonte geworden?

Dat verschil is belangrijk.

Wanneer je begrijpt wat bepaald gedrag uitlokt, kun je veel gerichter zoeken naar een alternatief dat bij je past. Zo verandert de vraag van:

“Hoe zorg ik dat ik dit nooit meer doe?”

naar:

“Wat kan ik in deze situatie anders doen?”

Dat maakt leefstijlverandering een stuk praktischer.

Begin niet met alles tegelijk als je wilt afvallen

Meer sporten. Geen snacks. Geen frisdrank. Iedere dag gezond koken. Eerder naar bed. Geen alcohol. Wie enthousiast begint, wil vaak meerdere dingen tegelijk veranderen. Dat kan een paar weken goed gaan, alleen vraagt het veel aandacht en discipline. Kleine veranderingen zijn meestal makkelijker onderdeel van je dagelijkse routine te maken.

Denk bijvoorbeeld aan:

• iedere dag na het avondeten een wandeling maken;
• standaard water meenemen naar je werk;
• voor een drukke werkdag alvast bedenken wat je gaat eten;
• één vast ongezond tussendoortje vervangen;
• vaker lopend of met de fiets korte afstanden afleggen;
• op een vast moment boodschappen plannen;
• eerst één gewoonte aanpakken voordat je aan de volgende begint.

Een kleine verandering lijkt misschien minder indrukwekkend. Als je die verandering maanden of jaren kunt volhouden, kan het effect juist veel groter zijn.

Afvallen is méér dan anders eten

Bij afvallen gaat veel aandacht naar voeding. Logisch, want wat je eet en drinkt heeft direct invloed op je energie-inname. Je leefstijl bestaat alleen uit meer dan eten.

Ook bewegen, ontspanning, slaap, stress en de manier waarop je dagelijkse leven is ingericht kunnen invloed hebben op de keuzes die je maakt. Na een lange stressvolle dag kan gezond koken bijvoorbeeld lastiger voelen dan op een rustige vrije dag.

Daarom is het interessant om niet uitsluitend naar de inhoud van je bord te kijken, maar naar je hele dag. Waar ontstaan de momenten waarop het misgaat? Wanneer gaat gezond eten juist vanzelf? Op welke dagen beweeg je meer? Welke situaties maken het moeilijk om je voornemens vol te houden? Juist daar liggen vaak aanknopingspunten voor verandering.

Wat kun je doen als afvallen telkens mislukt?

Wanneer je merkt dat je steeds opnieuw in hetzelfde patroon terechtkomt, helpt het om een tijdje minder naar de weegschaal en meer naar je gedrag te kijken.

1. Breng je huidige gewoontes in kaart

Probeer een normale week te bekijken zonder direct alles te willen veranderen. Wanneer eet je? Wanneer beweeg je? Op welke momenten maak je keuzes waar je later minder tevreden over bent?

2. Zoek naar terugkerende situaties

Misschien gaat het vooral mis wanneer je moe thuiskomt, in het weekend of tijdens drukke werkdagen. Een terugkerend patroon geeft je iets concreets om aan te pakken.

3. Kies één haalbare verandering

Begin met een stap waarvan je denkt: dit kan ik ook over drie maanden nog doen.

4. Maak je omgeving makkelijker

Gezond gedrag volhouden wordt eenvoudiger wanneer je omgeving daarbij helpt. Leg bijvoorbeeld geschikte tussendoortjes klaar, plan beweging vooraf of haal producten waarmee je telkens in de verleiding komt minder vaak in huis.

5. Kijk wat werkt en stel bij

Een verandering hoeft niet direct perfect te werken. Werkt iets niet binnen jouw dagelijks leven? Zoek dan naar een alternatief dat beter past.

Hulp bij afvallen nodig?

Soms weet je heel goed wat je zou willen veranderen, maar lukt het niet om daar zelfstandig een blijvende gewoonte van te maken. Begeleiding kan dan helpen om meer inzicht te krijgen in je gedrag en om haalbare stappen te kiezen. Zeker wanneer je al meerdere keren geprobeerd hebt om af te vallen en uiteindelijk steeds terugvalt, kan het waardevol zijn om breder naar je leefstijl te kijken.

Een leefstijlcoach kijkt daarom niet uitsluitend naar kilo’s of calorieën. Ook onderwerpen zoals bewegen, slaap, ontspanning, stress en het veranderen van gewoontes kunnen onderdeel zijn van de begeleiding. Bij Fysiopark in Uden begeleiden we mensen die stap voor stap willen werken aan een gezondere leefstijl.

Van opnieuw afvallen naar anders leven

Het uiteindelijke doel hoeft niet te zijn dat je steeds beter wordt in diëten. Veel waardevoller is dat gezonde keuzes steeds normaler worden binnen je dagelijks leven. Dat je weet welke situaties voor jou lastig zijn, hoe je daarmee om kunt gaan en hoe je na een mindere periode de draad weer oppakt.

Voor sommige mensen is individuele leefstijlcoaching daarvoor passend. Voor mensen met overgewicht of obesitas die aan bepaalde voorwaarden voldoen, kan ook begeleiding binnen een Gecombineerde Leefstijlinterventie mogelijk zijn.

Fysiopark Uden biedt hiervoor het CooL-programma aan. Binnen dit programma werk je gedurende een langere periode aan blijvende veranderingen in je leefstijl en de gewoontes die daarbij horen.

Wil je weten of deze vorm van begeleiding bij jouw situatie past?

Lees meer over GLI bij Fysiopark Uden en bekijk hoe het programma werkt en voor wie het bedoeld is. Of neem gewoon even contact met ons op voor meer informatie. We helpen je graag!

Veelgestelde vragen over afvallen en gewoontes veranderen